Είδαμε την παράσταση «Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν» στο Θέατρο “Εν Αθήναις”, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζιά. Είναι μεταφορά στη σκηνή της νουβέλας του Horace McCoy, που γράφτηκε το 1935 και αποτελεί ένα από τα πιο σκληρά κι απαισιόδοξα έργα της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Πρόκειται για μια δυνατή θεατρική εμπειρία. Αναφέρεται σε πραγματικά τραγικά κοινωνικά συμβάντα, που συνέβαιναν σε διάφορες Πολιτείες των ΗΠΑ, τους γνωστούς “dance marathons”, την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης.
Είμαστε σε μια αποβάθρα αναψυχής στη Σάντα Μόνικα, το 1932, όπου δεκάδες νέοι σε ζευγάρια, θύματα της κρίσης που μαστίζει τη χώρα, διεκδικούν μια θέση στον "μαραθώνιο χορού". Νικητής, το τελευταίο ζευγάρι που θα κρατηθεί όρθιο και θ’ αντέξει μέχρι τέλους. Κίνητρα το χρηματικό έπαθλο των 1.500 δολαρίων, ποσό ικανό για την αγορά τότε μιας μικρής φάρμας, η δωρεάν διαμονή και διατροφή για όσο διαρκέσει ο χορός και κάποιες ευτελείς χορηγίες από τους θεατές.
Για 52 ημέρες, παρακολουθούμε τις ιστορίες δώδεκα συμμετεχόντων. Από την μία, έχουμε τα όνειρα και τις ελπίδες τους, τις προσπάθειες και τις αποτυχίες τους κι από την άλλη αντιλαμβανόμαστε κι ένα κοινό να πληρώνει για το θέαμα αυτό, το θέαμα της απελπισίας και της εξαθλίωσης των ζευγαριών, που χορεύουν μέχρι τελικής πτώσης. Το κοινό αυτό παρακολουθεί για να μπορέσει να νιώσει εκείνο καλύτερα. Η ανθρώπινη ανάγκη σε εκμετάλλευση. Η ανθρώπινη ζωή να μετριέται και να βραβεύεται σε όρους αντοχής, χωρίς κανένα ίχνος αξιοπρέπειας.
Η σκηνοθεσία υψηλής έντασης σε καθηλώνει για 2,5 περίπου ώρες, δημιουργώντας μια σκληρή αλλά και ευαίσθητη ατμόσφαιρα. Σ’ ένα λιτό και λειτουργικό σκηνικό, όπου ο ρυθμός είναι αδιάκοπος με ωραία δουλεμένες χορογραφίες, εκθέτεται εύστοχα ο εξευτελισμός και η απώλεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Είναι ένα πολύ απαιτητικό θέαμα. Υπάρχουν λίγες, μικρές στιγμές χιούμορ με κάποιες ατάκες των ταλαιπωρημένων χορευτών, που μπορούν να σε κάνουν να γελάς, χωρίς όμως να φεύγει η “σκοτεινιά” του θεάματος.
σωματικές και λιγότερο λεκτικές. Η σωματική καταπόνηση και κυρίως η ψυχική φθορά των χορευτών αποδίδεται άψογα. Μέχρι που σε κάνουν να νιώθεις κι εσύ το σωματικό και ψυχικό “βάρος” του αγώνα τους πάνω στη σκηνή. Υπάρχουν ερωτικές σκηνές, σκηνές καβγά, τετ-α- τετ κουβέντες, συγκλονιστικές σκηνές κατάρρευσης και παράνοιας. Όλοι τους ερμηνευτικά έθεσαν ένα λιθαράκι σ’ ένα άψογο “θέατρο κίνησης” με τις ατάκες τους, αλλά κυρίως με τις εκφράσεις τους. Η χημεία τους δε, απογείωσε την παράσταση.
Στο τέλος η συγκεκριμένη παράσταση, παρόλη τη διάρκειά της, μέσα από τα λόγια και τα σώματα όλων των συντελεστών της, μας αποζημίωσε και μας προβλημάτισε. Για την αξία της ανθρώπινης ζωής, για την απώλεια της αξιοπρέπειας, για την ανθρώπινη αντοχή στη μάχη της επιβίωσης, για την απελπισία και τον εξευτελισμό του ανθρώπου σε δύσκολους καιρούς, σε μια κοινωνία που αντί να ζει απλά αντέχει κ.α.
Σήμερα, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν κάποιοι “σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν” ή ακόμη και πριν γεράσουν, αλλά κατά πόσο ΕΜΕΙΣ χωρίς ενσυναίσθηση, χωρίς αλληλεγγύη στεκόμαστε γύρω από την “πίστα” της ζωής εκείνων που δύσκολα επιβιώνουν και απλά τους κοιτάμε βυθισμένοι στους καναπέδες μας.
Με αφορμή αυτό το θεατρικό έργο συνειδητοποιήσαμε το πόσο λυπηρό είναι το γεγονός ότι, μετά από 90 περίπου χρόνια, αυτοί οι χορευτικοί μαραθώνιοι (“dance marathons”) αναβιώνουν και έχουμε τα σύγχρονα reality shows. Τα Greece's next top model, τα Survivorς, λιγότερο τα Master Chef κ.α. Με διαφορετικές αισθητική και θεματική ενότητα, αλλά με την ίδια λογική. Υπάρχει χρηματικό έπαθλο και φήμη και κερδίζει όποιος αντέξει μέχρι τέλους. Σήμερα δυστυχώς αυτά τα θεάματα αρκετοί πολίτες ανά τον κόσμο τα βιώνουν σε καθημερινή βάση.
Ο ρεαλισμός αυτού του θεατρικού έργου είναι εμφανής και χωρίς δεύτερη σκέψη συστήνεται ανεπιφύλακτα, γιατί κυριολεκτικά αξίζει!
Μάνια Μαρκαντώνη
Comments
Post a Comment